De Dokwerker – De Tweede Wereldoorlog met een link naar Amsterdam

Hoe bont moet je het maken om zo omstreden te worden dat je uiteindelijk zelfmoord pleegt? Adriaan Venema had al lang voordat hij de hand aan zichzelf sloeg besloten ooit een eind aan zijn leven te maken. Of dat veel of weinig te maken had met zijn teleurstellingen is eigenlijk nooit opgehelderd.
Opdracht Gelderlander: auteur Adriaan Venema Wel staat vast dat Adriaan Venema zich behoorlijk druk kon maken over bepaalde zaken, maar dat niet altijd iedereen begreep waarom hij daar zo in doorsloeg.
Venema stelde met name het lidmaatschap van de Kultuurkamer tijdens de oorlog aan de kaak.

Over de foto
Adriaan Venema11 augustus 1970
In opdracht van de Gelderlander
Fotograaf: Evers, Joost / Fotocollectie Anefo

Kultuurkamer

De Kultuurkamer werd door de Duitsers ingesteld naar voorbeeld van de Deutsche Kulturkammer om alle kunstzinnige uitingen onderdeel uit te laten maken van de promotie van het nationaal-socialisme. Van journalisten tot regisseurs en van schrijvers tot acteurs. Allen dienden zij zich te laten registreren.

Werken zonder lidmaatschap betekende een boete en tegenwerking om nog in je beroep aan de bak te kunnen komen. Mensen als Wim Sonneveld, Marten Toonder, J. van Oudshoorn, Simon Vestdijk, Max Woiski en Karel Appel hadden geen moeite met het lidmaatschap, zij konden hun vak dan ook gewoon uitoefenen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Anderen weigerden en hadden het daardoor niet makkelijk.

Na de oorlog werd de Ereraad (een zuiverings-commissie) ingesteld waarin onder andere Martinus Nijhoff en Ferdinand Bordewijk zaten. Er werden schrijvers veroordeeld, maar de uitsluitingen waren van korte duur. Ook waren er schrijvers die het totaal niet eens waren met de ‘brandmerking’ zoals de dichter Werumeus Buning.
Het zou tot 1988 duren totdat de volgende storm zou oplaaien over vermeende ‘foute’ schrijvers. Adriaan Venema schreef een vijfluik (‘Schrijvers, uitgevers & hun collaboratie’) over schrijvers die naar zijn mening hun oren te veel naar de Duitse bezetter hadden laten hangen. Het zou voor enkelen en Venema zelf, verstrekkende gevolgen hebben.

De mens Venema

Advertenties

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Geen categorie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s